Kod CN, czyli Nomenklatura Scalona (Combined Nomenclature), to system klasyfikacji towarów stosowany w Unii Europejskiej do celów handlu międzynarodowego i określania należności celnych. Prawidłowe stosowanie kodów CN na fakturach jest kluczowym obowiązkiem dla przedsiębiorców prowadzących wymianę handlową z zagranicą. W tym artykule wyjaśniamy znaczenie kodów CN, zasady ich stosowania oraz praktyczne aspekty umieszczania ich na dokumentach handlowych.
Czym jest kod CN i jakie ma znaczenie?
Kod CN (Combined Nomenclature) to ośmiocyfrowy kod służący do klasyfikacji towarów w handlu międzynarodowym na terenie Unii Europejskiej. System ten wywodzi się z Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS), który został rozszerzony specjalnie na potrzeby UE.
Struktura kodu CN składa się z:
- Pierwszych 6 cyfr – zgodnych z międzynarodowym systemem HS
- 7 i 8 cyfry – dodatkowego podziału specyficznego dla UE
Kody CN pełnią kluczowe funkcje w obrocie międzynarodowym:
- Precyzyjne określanie stawek celnych dla importowanych towarów
- Prowadzenie szczegółowych statystyk handlu zagranicznego
- Identyfikacja towarów podlegających ograniczeniom, zakazom lub specjalnym procedurom
- Wpływanie na określanie stawek podatku VAT w określonych przypadkach
Kod CN to nie to samo co PKWiU (Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług). PKWiU służy głównie do celów statystycznych i podatkowych w obrocie krajowym, podczas gdy kody CN stosuje się w handlu międzynarodowym.
Kiedy stosowanie kodu CN jest obowiązkowe?
Umieszczanie kodów CN na fakturach jest obowiązkowe w następujących sytuacjach:
Obowiązek prawny dotyczy:
- Wewnątrzwspólnotowej dostawy i nabycia towarów (WDT, WNT)
- Eksportu towarów poza UE i importu z krajów trzecich
- Obrotu wszelkimi towarami akcyzowymi
- Towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia VAT
- Transakcji objętych procedurą VAT-marża
Od 1 lipca 2020 roku, w związku z wprowadzeniem pakietu e-commerce, obowiązek stosowania kodów CN rozszerzył się na szerszy zakres transakcji transgranicznych. Dodatkowo, od stycznia 2022 roku, kody CN stały się niezbędne przy raportowaniu w Jednolitym Pliku Kontrolnym dla wielu kategorii towarów, co znacząco zwiększyło ich znaczenie w codziennej działalności przedsiębiorstw.
Jak prawidłowo ustalić kod CN dla towaru?
Określenie właściwego kodu CN często stanowi wyzwanie dla przedsiębiorców. Oto praktyczne kroki, które pomogą w prawidłowej klasyfikacji:
- Dokładne określenie towaru – zidentyfikuj jego skład, materiały, przeznaczenie, funkcję i sposób działania
- Skorzystanie z oficjalnych źródeł – Taryfa Celna UE, ISZTAR4 (System Zintegrowanej Taryfy Celnej)
- Zastosowanie ogólnych reguł interpretacji (ORI) – sześć podstawowych zasad klasyfikacji towarów przyjętych na poziomie międzynarodowym
- Sprawdzenie not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, które zawierają dodatkowe wskazówki interpretacyjne
W przypadku wątpliwości, przedsiębiorca może skorzystać z następujących rozwiązań:
- Wystąpić o Wiążącą Informację Taryfową (WIT) do Krajowej Administracji Skarbowej – dokument wiążący organy celne przez 3 lata
- Skonsultować się z doradcą celnym lub specjalistą ds. handlu zagranicznego
- Skorzystać z oficjalnej wyszukiwarki kodów CN dostępnej na stronach Komisji Europejskiej lub polskiej administracji celnej
Praktyczne narzędzia do wyszukiwania kodów CN
W codziennej pracy z kodami CN warto korzystać z następujących narzędzi online:
- ISZTAR4 – oficjalny polski system informacji celnej (https://ext-isztar4.mf.gov.pl/) oferujący kompleksowe informacje o taryfach i środkach
- TARIC – europejska baza danych taryfowych (https://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/taric/) zawierająca najbardziej aktualne informacje o kodach
- Wyszukiwarki kodów CN prowadzone przez izby celne i renomowane firmy doradcze, często oferujące dodatkowe wskazówki praktyczne
Jak poprawnie umieścić kod CN na fakturze?
Prawidłowe umieszczenie kodu CN na fakturze wymaga przestrzegania kilku istotnych zasad:
- Lokalizacja na fakturze – kod CN powinien być umieszczony w części opisującej towar, najczęściej w tabeli z wyszczególnieniem pozycji
- Format zapisu – należy podać pełny, ośmiocyfrowy kod bez dodatkowych znaków (np. 85423190, a nie 8542.31.90)
- Przyporządkowanie – każda pozycja towarowa na fakturze powinna mieć przypisany właściwy kod CN odpowiadający jej charakterystyce
Przykład prawidłowego zapisu na fakturze:
Lp. | Nazwa towaru | Kod CN | Ilość | Cena netto | Wartość netto | VAT
1 | Laptop Model XYZ | 8471 30 00 | 2 szt. | 3000,00 zł | 6000,00 zł | 23%
Konsekwencje błędnej klasyfikacji towarów
Nieprawidłowe określenie kodu CN może prowadzić do poważnych konsekwencji dla przedsiębiorcy:
- Finansowe – konieczność dopłaty cła i podatków wraz z odsetkami, potencjalne kary pieniężne
- Prawne – odpowiedzialność karna skarbowa za złożenie nieprawdziwej deklaracji celnej lub podatkowej
- Administracyjne – opóźnienia w odprawie celnej, dodatkowe kontrole, zwiększona częstotliwość audytów
- Biznesowe – problemy z kontrahentami, utrata zaufania partnerów handlowych, zakłócenia w łańcuchu dostaw
W przypadku wykrycia błędu w klasyfikacji, przedsiębiorca powinien niezwłocznie dokonać korekty i poinformować o tym odpowiednie organy. Proaktywne działanie może znacząco zmniejszyć ewentualne sankcje i pokazać dobrą wolę przedsiębiorcy.
Podsumowanie
Kod CN stanowi kluczowy element w międzynarodowym handlu towarami, mający bezpośredni wpływ na obowiązki celne, podatkowe i sprawozdawcze przedsiębiorców. Prawidłowe określenie i stosowanie kodów CN na fakturach nie tylko spełnia wymogi prawne, ale również usprawnia procesy handlowe i minimalizuje ryzyko biznesowe.
Dla przedsiębiorców prowadzących handel międzynarodowy, inwestycja czasu w dokładne poznanie zasad klasyfikacji towarów i systematyczne aktualizowanie wiedzy o kodach CN jest niezbędnym elementem profesjonalnego zarządzania firmą. W obliczu rosnących wymagań formalnych i zaostrzenia kontroli, odpowiednie kompetencje w zakresie kodów CN stają się istotnym atutem konkurencyjnym. W przypadku wątpliwości zawsze warto skonsultować się ze specjalistami lub wystąpić o oficjalną interpretację do właściwych organów.